رسائل معرفتی رساله فی التوحید

متن پیش رو اولین رساله از مجموعه «کتاب التوحید » علامه سیدمحمدحسین طباطبائی رضوان الله تعالی علیه م یباشد که با عنوان «رسائل توحیدی » مشهور گشته است. این رسائل، به ترتیب اطلاق، از «رسالة ف یالتوحید» آغاز گشته و دو رساله «اسماء و صفات » و «افعال » را نیز شامل می‌شود. ایشان در این سه رساله به تشریحی کی از مهم‌ترین و پیچیده‌ترین مسائل حکمی، یعنی نسبت حق تعالی با تجلیات خویش برآمده‌اند. علامه طباطبائی پیش از نگارش تفسیر گران‌سنگ «المیزان» به نگارش این کتاب و کتاب «الانسان» پرداخته‌اند و مجموعه‌ای بی‌بدیل از معارف الهیه را پدید آورده‌اند. رسالة فی التوحید، که با عنوان «رساله ذات» مشهور گشته است، براى اولین بار در سال 1415 هجری قمری مصادف با 1373 – 1374 هجری شمسی توسط مؤسسه النشر الاسلام وابسته به جامعه مدرسين حوزه علميه قم به چاپ رسيده است و پس از آن نیز، در قالب‌های گوناگون به چاپ رسید. اصل رساله ذات در 59 سال قبل از آن، علنی 1356 هجری قمری نگاشته شده و در سال 1361 هجری قمری در شادآباد تبریز بازنویسی شده است.

اکنون که قریب نود سال از نگارش این رسائل می‌گذرد و نسخه خطی نگاشته شده توسط علامه در دسترس مصححین قرار گرفته است، متوجه برخی تفاوتها از جهت نگارش، استنساخ و چاپ در بین نسخ موجود گشتیم. از دیگر سو، در این نسخه خطی متوجه برخی از اصلاحات علامه پس از بازخوانی این رساله گردیدیم؛ به طوری که ایشان برخی از مطالب را از این رساله حذف نموده و عبار تهای دیگری را جایگزین آن عبارات نموده‌اند.

اینکه علت حذف و جایگزینی این عبارات چه بوده است نیازمندی که تحقیق مستوفی می‌باشد و در اینجا از مطرح نمودن گمان‌های خویش پرهیز می‌نماییم.